Bài 17. Các thao tác cập nhập quyền thao tác
Trong hệ điều hành Linux, quyền thao tác (permission) đóng một vai trò quan trọng trong việc quản lý tệp tin và thư mục. Quyền thao tác xác định người dùng và nhóm người dùng có quyền thực hiện các thao tác trên một tệp tin hoặc thư mục cụ thể. Dưới đây là một số thao tác cơ bản liên quan đến thao tác trong môi trường Linux.
Mục lục:
- Chuẩn bị.
- Cấp phát quyền thao tác
- Lời kết.
1. Chuẩn bị
- Đã cài đặt máy ảo Ubuntu trên Oracle VM VirtualBox
- Đã thực hiện thiết lập SSH tới máy chủ Ubuntu, sẵn sàng nhập lệnh
2. Cấp phát quyền thao tác
- Đầu tiên là các bạn khởi động máy chủ Ubuntu và kết nối với máy chủ thông qua SSH Key như bài trước, ví dụ:
ssh -i ~/.ssh/xboxuser_rsa [email protected]
2.1: Ý nghĩa của thao tác:
Trước hết, để hiểu rõ về quyền thao tác, cần biết rằng mỗi tệp tin và thư mục đều được liên kết với một người dùng và một nhóm người dùng. Quyền thao tác bao gồm ba phần chính: đọc (read), viết (write), và thực thi (execute).
2.2: Quản lý quyền thao tác:
- Chúng ta sẽ tạo ra một người dùng mới, sau đó tạo ra các tệp tin và thư mục, cuối cùng là kiếm tra và thay đổi quyền sở hữu.
- Đầu tiên chúng ta sẽ thực hiện tạo ra một người dùng mới, sau đó tạo ra các tệp tin và thư mục:
# Đầu tiên chuyển đổi sang user root sudo su # Đi đến thư mục home cd ~ # Thêm vào một user mới adduser new_user # Tạo ra các tệp tin và thư mục mới mkdir -p ./new_dir/sub_dir echo "Hello world" > ./new_dir/sub_dir/hello.txt # Kiểm tra xem quyền của các tệp tin hello.txt ls -l ./new_dir/sub_dir # Kết quả: -rw-r--r-- 1 root root 12 Dec 16 01:10 hello.txt # Ở đây chúng ta thấy chủ sở hữu và nhóm sở hữu là người dùng "root", và người dùng khác chỉ có quyền đọc # Chúng ta thử dùng new_user để thay đổi tệp tin "hello.txt" xem nó có thực thi được hay không ? su new_user -c "echo append_content >> ./new_dir/sub_dir/hello.txt" # Kết quả xuất hiện lỗi về "permission" ví "new_user" không có quyền "write": bash: line 1: ./new_dir/sub_dir/hello.txt: Permission denied # Chúng sử người dùng "root" cấp quyền quyền "write" cho người dùng "other" và thử lại chmod o+w ./new_dir/sub_dir/hello.txt
- Chú thích lệnh:
chgrp <nhóm_mới> <đường_dẫn_tệp_thư_mục>
chown <người_dùng_mới> <đường_dẫn_tệp_thư_mục>
chown -R <người_dùng_mới>:<nhóm_người_dùng_mới> <đường_dẫn_tệp_thư_mục>
2.3: Quy tắc số (octal mode):
Trong quy tắc số (octal mode) của Linux, các quyền truy cập được biểu diễn bằng các con số từ 0 đến 7. Mỗi con số đại diện cho một quyền cụ thể, như sau:
4: Quyền đọc (read - r)2: Quyền ghi (write - w)1: Quyền thực thi (execute - x)
Khi bạn kết hợp các con số này lại, bạn có thể xác định các quyền truy cập cho chủ sở hữu, nhóm và người dùng khác. Dưới đây là một số giá trị thông dụng:
7: Quyền đọc, ghi và thực thi (rwx)6: Quyền đọc và ghi (rw-)5: Quyền đọc và thực thi (r-x)4: Quyền đọc (r--)3: Quyền ghi và thực thi (wx-)2: Quyền ghi (w--)1: Quyền thực thi (x--)0: Không có quyền (---)
Ví dụ:
# Tạo thư mục touch mkdir example_dir # Tạo tập tin trong thư mục mkdir example_dir/example_file.txt # Cấp quyền truy cập cho thư mục: chmod 755 example_dir # Kiểm tra ls -lh # Kết quả # drwxr-xr-x 3 root root 4.0K Mar 24 09:43 example_dir
Trong đó:
7(rwx) cho phép chủ sở hữu (owner) đọc, ghi và thực thi.5(r-x) cho phép nhóm có quyền đọc và thực thi.5(r-x) cho phép người dùng khác có quyền đọc và thực thi.
3. Lời kết
- Quyền sở hữu đóng vai trò quan trọng trong bảo mật hệ thống Linux và quản lý tệp tin. Việc hiểu và thực hiện các thao tác quyền sở hữu là quan trọng để đảm bảo an toàn và an ninh trong môi trường hệ thống.
Bài viết liên quan
Bài 21. Tổng hợp kiến thức mindmap and bài tập luyện tập thêm
Tổng hợp kiến thức và bài tập thực hành về quản trị hệ điều hành Linux, từ tạo thư mục, tệp tin đến quản lý người dùng và sao lưu dữ liệu hàng ngày, cùng các hướng dẫn chi tiết.
Đọc thêm
Bài 20. Làm việc với DNS
Làm việc với DNS để ánh xạ tên miền tới một địa chỉ IP được chỉ định
Đọc thêm
Bài 19. Làm việc với Crontab
Hướng dẫn sử dụng "Crontab" sẽ giúp tối ưu hóa quản lý và tự động hóa các tác vụ trong hệ thống Linux của bạn
Đọc thêm
Bài 18. Các thao tác tạo và sử dụng bash script
Hướng dẫn cụ thể viết Bash Script trong môi trường Linux để tận dụng khả năng tự động hóa công việc hệ thống và lặp lại các tác vụ. Bạn sẽ khám phá từ việc chuẩn bị môi trường với máy ảo Ubuntu đến tạo và sử dụng các script Bash.
Đọc thêm
Bài 16. Các thao tác cập nhập quyền sở hữu
Bài viết này giới thiệu về quyền sở hữu trong hệ điều hành Linux và hướng dẫn cách thực hiện các thao tác cơ bản liên quan đến quản lý tệp tin và thư mục.
Đọc thêm
Bài 15. Đọc, hiểu quyền trên tệp tin và thư mục
Bài viết giải thích chi tiết về Ownership và Permission trong môi trường hệ điều hành Linux, đưa ra ví dụ cụ thể về ý nghĩa của các bit ký tự trong quyền truy cập. Ngoài ra, hướng dẫn chuyển đổi giữa hai dạng Symbolic Mode và Numeric Mode.
Đọc thêm
Bài 14. Các thao tác tạo và sử dụng alias
Bài viết này giới thiệu cách sử dụng "alias" trong môi trường Linux để tạo các biểu thức ngắn gọn và thuận tiện cho các lệnh thường xuyên sử dụng.
Đọc thêm
Bài 13. Các thao tác tạo và sử dụng biến môi trường
Bài hướng dẫn chi tiết cách tạo, sử dụng, và quản lý biến môi trường, từ cách xem danh sách đến cách gán giá trị vĩnh viễn.
Đọc thêm
Bài 12. Các thao tác chỉnh sửa cơ bản với Vim
Tìm hiểu về cách sử dụng trình soạn thảo Vim trên hệ điều hành Linux
Đọc thêm
Bài 11. Các lệnh thao tác với tiến trình hệ thống
Tìm hiểu về các lệnh thao tác với tiến trình hệ thống trong Linux
Đọc thêm