Microsoft chính thức ra mắt .NET 11 với C# 15, Runtime Async và công cụ AI

Microsoft vừa công bố .NET 11, bản phát hành tập trung vào việc giúp xây dựng ứng dụng hiện đại nhanh và hiệu quả hơn, với cải tiến trải rộng trên C# 15, ASP.NET Core, .NET MAUI và phát triển Windows. Bản này có hàng trăm tối ưu runtime, công cụ SDK phản hồi nhanh hơn và giảm chi phí cho các lệnh thường dùng.

Hỗ trợ và sự kiện

.NET 11 là bản phát hành Standard Term Support (STS) với hai năm hỗ trợ theo chính sách của .NET. Chất lượng và quy trình bảo trì của STS và LTS là như nhau, khác biệt chỉ ở thời gian hỗ trợ; .NET 10 vẫn là lựa chọn LTS được hỗ trợ. Sự kiện .NET Conf 2026 diễn ra từ 10 đến 13 tháng 11, với các phiên của đội ngũ sản phẩm trong hai ngày đầu và hai ngày tiếp theo dành cho cộng đồng.

C# 15 và F# 11

C# 15 là phiên bản ngôn ngữ mặc định cho dự án nhắm tới .NET 11. Điểm nhấn lớn nhất là union types: một giá trị có thể thuộc một tập kiểu đã khai báo, kèm chuyển đổi từ các kiểu đó và kiểm tra đầy đủ trong biểu thức switch. Ví dụ, một kiểu kết quả tra cứu sản phẩm có thể là Product hoặc ProductNotFound, giúp người gọi biết chính xác các trường hợp cần xử lý mà không phải dùng object hay lớp cơ sở không liên quan.

C# 15 bổ sung closed hierarchies, cho phép giới hạn lớp dẫn xuất trực tiếp trong assembly khai báo để trình biên dịch kiểm tra pattern trên toàn hệ thống phân cấp. Union phù hợp khi cần kết hợp các kiểu sẵn có, còn closed hierarchy phù hợp với mô hình mà bạn sở hữu quan hệ kế thừa. Ngoài ra có collection expression arguments cho phép truyền tham số constructor hoặc factory mà vẫn giữ cú pháp collection expression, cùng extension indexers và labeled break/continue. Các tính năng này không cần phiên bản ngôn ngữ preview; phần memory safety vẫn ở dạng preview.

F# 11 giảm bộ nhớ và cấp phát trong các thao tác collection của FSharp.Core, đồng thời thêm cách giới hạn công việc bất đồng bộ đồng thời để tránh khởi chạy quá nhiều tác vụ.

SDK, runtime và hiệu năng

SDK mặc định bật Native AOT CLI host, giúp các lệnh như help hay kiểm tra version chạy mà không cần khởi động CLI managed. MSBuild server cũng duy trì trạng thái warm giữa các lần gọi CLI, giảm công khởi động lặp lại. Ứng dụng dạng file có thể mở rộng qua nhiều tệp nguồn bằng #:include; dotnet watch thêm tích hợp Aspire app-host, phục hồi sau crash và chọn thiết bị cho dự án mobile.

Về hiệu năng, trình biên dịch JIT loại bỏ nhiều kiểm tra biên và nhánh dư thừa, cải thiện devirtualization và gộp nhiều phép toán thành hằng số. Native AOT dùng helper chung cho interface dispatch, giảm mã tại điểm gọi interface và tăng thông lượng cho workload nhiều interface. Hỗ trợ phần cứng mở rộng với lệnh FP16 cho kiểu Half trên x64 và Arm64 được hỗ trợ. Ghi log báo cáo crash trong tiến trình có thể ghi lại stack trace managed, thông tin module và trạng thái runtime trước khi tiến trình thoát, nay hỗ trợ cả Linux và macOS.

Runtime Async vẫn là tính năng preview, chuyển việc tạm dừng và tiếp tục bất đồng bộ vào runtime thay vì dựa vào state machine do trình biên dịch tạo. Lợi ích đáng chú ý là call stack trực tiếp rõ ràng hơn, giúp profiler và debugger hiển thị chính các phương thức bất đồng bộ. Để thử nghiệm trong dự án nhắm tới net11.0, thêm thuộc tính Features với giá trị runtime-async=on; không cần bật EnablePreviewFeatures cho trường hợp này.

Công cụ và thư viện AI

SDK .NET 11 bao gồm template MCP server, dùng SDK MCP C# chính thức và có sẵn công cụ mẫu, cho phép tạo nhanh bằng lệnh dotnet new mcpserver. Với ứng dụng tiêu thụ dịch vụ AI, Microsoft.Extensions.AI (MEAI) cung cấp các abstraction như IChatClient và IEmbeddingGenerator, cho phép kết hợp truy cập model với dependency injection, caching và OpenTelemetry theo mẫu quen thuộc của .NET.

Microsoft Agent Framework (MAF) xây dựng trên các abstraction này với agent gọi công cụ và duy trì trạng thái hội thoại, cùng workflow điều phối agent và mã ứng dụng. Có thể kết nối agent với công cụ MCP và phơi bày agent qua endpoint AG-UI của ASP.NET Core để tạo trải nghiệm Blazor tương tác; tích hợp hosting AG-UI hiện ở dạng prerelease.

Thư viện và Entity Framework Core 11

Thư viện .NET bổ sung nhiều khả năng trước đây cần cấu hình thêm hoặc buffer trung gian. Process API có phương thức một lần chạy tiến trình và thu thập output cùng mã thoát. System.IO.Compression thêm nén Zstandard cùng API nén dựa trên span, và cải thiện ZIP với kiểm tra CRC32 khi đọc entry. Bốn adapter stream trong bộ nhớ mới gồm ReadOnlyMemoryStream, WritableMemoryStream, ReadOnlySequenceStream và StringStream giúp nối dữ liệu sẵn có với API nhận Stream mà không cần làm phẳng buffer.

System.Text.Json hỗ trợ union của C#, discriminated union của F# và output JSON Lines từ chuỗi bất đồng bộ; lưu ý hỗ trợ union F# dùng reflection nên không hỗ trợ source generation, trimming hay Native AOT. LINQ thêm FullJoin giữ lại phần tử không khớp từ cả hai đầu vào, hữu ích cho công việc đối soát. Entity Framework Core 11 cũng có các cải tiến về mô hình dữ liệu.

Nguồn: .NET Blog